वैदिक सनातन धर्ममा भगवान शिवलाई 'आशुतोष' भनिन्छ, जसको अर्थ हुन्छ—थोरै भक्तिले पनि छिट्टै प्रसन्न हुने। शिव आराधनाका अनेकौं विधिहरू मध्ये 'रुद्राभिषेक' लाई सबैभन्दा शक्तिशाली र प्रभावशाली मानिन्छ। 'रुद्र' को अर्थ हो शिव र 'अभिषेक' को अर्थ हो स्नान गराउनु। अर्थात्, मन्त्रोचारणसहित शिवलिङ्गमा विभिन्न पवित्र द्रव्यहरू अर्पण गर्नु नै रुद्राभिषेक हो।

रुद्राभिषेक किन गरिन्छ? 

यजुर्वेदको 'रुद्राष्टाध्यायी' अनुसार शिव नै ब्रह्माण्डको कण-कणमा व्याप्त हुनुहुन्छ। रुद्राभिषेक गर्दा उत्पन्न हुने ध्वनि र मन्त्रको कम्पनले वातावरणलाई शुद्ध बनाउँछ। यो विशेष गरी निम्न उद्देश्यका लागि गरिन्छ:

• ग्रह दोष शान्ति: कुण्डलीमा रहेका दोष वा अन्य अशुभ ग्रहको प्रभाव कम गर्न।

• स्वास्थ्य लाभ: असाध्य रोगबाट मुक्ति र दीर्घायु प्राप्तिका लागि।

• मनोकामना पूर्ति: धन, सन्तान, र करियरमा सफलता प्राप्त गर्न।

• मानसिक शान्ति: नकारात्मक ऊर्जा हटाएर मनमा शान्ति र एकाग्रता ल्याउन। 

रुद्राभिषेकमा प्रयोग हुने द्रव्य र तिनका फल

रुद्राभिषेकमा कुन वस्तुले अभिषेक गरिन्छ, त्यसै अनुसार फरक-फरक फल प्राप्त हुने शास्त्रीय मान्यता छ:

1. जल: शुद्ध जलले अभिषेक गर्दा वृष्टि (वर्षा) र मनमा शान्ति मिल्छ।

2. दूध: सन्तान प्राप्ति र पारिवारिक सुखका लागि।

3. दही: पशुधन र भवन निर्माणको सुख प्राप्त गर्न।

4. घ्यू: वंश वृद्धि र शारीरिक शक्तिका लागि।

5. मह: पाप नाश गर्न र सौभाग्य वृद्धिका लागि।

6. चिनी वा उखुको रस: आर्थिक समृद्धि र लक्ष्मी प्राप्तिका लागि।

7. पञ्चामृत: सबै प्रकारका सुख र सिद्धि प्राप्तिका लागि।