फागु पूर्णिमा, होली र यसको सामाजिक महत्व

• Home
• Blogs
• फागु पूर्णिमा, होली र यसको सामाजिक महत्व

फागु पूर्णिमा, जसलाई हामी होलीको नामले पनि चिन्छौं, हिन्दू धर्ममा महत्वपूर्ण चाडमध्ये एक हो। यो रंगहरूको चाड हो, जुन हरेक वर्ष फागुन महिनाको पूर्णिमाका दिन मनाइन्छ। भारत, नेपाल तथा अन्य हिन्दू समुदाय भएका देशहरूमा यो विशेष हर्षोल्लासका साथ मनाइन्छ।

फागु पूर्णिमा पौराणिक कथासँग गहिरो सम्बन्ध राख्दछ। यसको मुख्य कथा हिरण्यकश्यप, उनका पुत्र प्रह्लाद र होलिकासँग जोडिएको छ। हिरण्यकश्यपले आफूलाई भगवान ठानेर सबैलाई आफ्नो पूजा गर्न बाध्य पार्न खोजे। तर उनका पुत्र प्रह्लाद भगवान विष्णुका परम भक्त थिए। यसै कारण हिरण्यकश्यपले उनलाई मार्न धेरै प्रयास गरे, तर असफल भए। अन्ततः उनले आफ्नी बहिनी होलिकालाई प्रह्लादलाई जिउँदै जलाउन लगाएका थिए, तर भगवानको कृपाले प्रह्लादलाई केही भएन र होलिका आफैं अग्निमा जल्न पुगिन्। यसै घटनाको सम्झनामा होलिका दहन गरिन्छ, जसले असत्य माथि सत्यको विजयलाई जनाउँछ।

होलीको उत्सव दुई दिनसम्म मनाइन्छ।

होली मनाउने परम्परा

पहिलो दिन: होलिका दहन

पूर्णिमाको साँझमा दाउरा, खरानी, गहुँका बालाहरू र अन्य सामग्री जलाएर होलिका दहन गरिन्छ । यस कर्मले नकारात्मक ऊर्जाको नाश गर्दै सकारात्मकताको सुरुवात गर्ने विश्वास गरिन्छ।

दोस्रो दिन: रंगहरूको होली

मानिसहरू एकअर्कालाई अबिर, गुलाल तथा पानीका रंगहरू लगाएर खुसी साटासाट गर्छन् । परिवार, साथीभाइ, छरछिमेक सबै एकजुट भएर रमाइलो गर्छन् । होलीमा मिठाइ, विशेष गरी गुँजिया, सेलरोटी, पूरनपोली आदि खाइन्छ।